ថ្គាមពយគឺជាបញ្ហាទូទៅមួយដែលធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនមានអារម្មណ៍បាត់បង់ទំនុកចិត្តអំពីស្នាមញញឹម និងផ្ទៃមុខរបស់ខ្លួន។ វាមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់សម្ផស្សប៉ុណ្ណោះទេ ថ្គាមពយក៏បណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាមុខងារជាច្រើនដូចជា ពិបាកក្នុងការទំពារ ការបញ្ចេញសំឡេង ឬបញ្ហាខុសប្រក្រតីសន្លាក់ភ្ជាប់ឆ្អឹងថ្គាមនិងឆ្អឹងសៀតផ្កា។ ការវះកាត់កែថ្គាមពយ ដែលជាដំណោះស្រាយទាំងស្រុង និងមានប្រសិទ្ធភាព បានក្លាយជាដំណោះស្រាយក្នុងការជួយអ្នកជំងឺរាប់ពាន់នាក់ ឲ្យមានតុល្យភាពតំបន់មុខ និងមានទំនុកចិត្តឡើងវិញ។
I. អ្វីទៅជាថ្គាមពយ ហើយមូលហេតុដែលបង្កបញ្ហាថ្គាមពយ?
ថ្គាមពយកើតឡើងនៅពេលដែលឆ្អឹងថ្គាមខាងលើ និងខាងក្រោម ឬឆ្អឹងថ្គាមទាំងពីរមានការលូតលាស់ខុសពីគ្នា ដែលបណ្តាលឱ្យធ្មេញខាងលើនិងខាងក្រោមមិនស្មើគ្នា។ មូលហេតុទូទៅរួមមាន៖
- តំណពុជ៖ បញ្ហាឆ្អឹងថ្គាមមិនមានតុល្យភាព ទូទៅជាបញ្ហាបណ្ដាយមកពីកត្តាតំណពុជ។
- ទម្លាប់អាក្រក់៖ ទម្លាប់អាក្រក់ដូចជាការបៀមមេដៃ ការរុញអណ្តាត ឬការដកដង្ហើមតាមមាត់តាំងពីតូចអាចប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់របស់ឆ្អឹងថ្គាម។
- ភាពមិនប្រក្រតីនៃការលូតលាស់៖ បញ្ហានៃការលូតលាស់ឆ្អឹងក្នុងវ័យកុមារ ឬមានរបួសក៏អាចនាំអោយមានការខូចទ្រង់ទ្រាយថ្គាមផងដែរ។
ការវះកាត់ដើម្បីព្យាបាលថ្គាមពយ
II. តើពេលណាត្រូវវះកាត់ដើម្បីព្យាបាលថ្គាមពយ?
ការវះកាត់ថ្គាមពយត្រូវបានណែនាំនៅក្នុងករណីដូចខាងក្រោម៖
- ថ្គាមពយធ្ងន់ធ្ងរដោយសារឆ្អឹង៖ មិនអាចព្យាបាលបានទាំងស្រុងដោយការកែធ្មេញ។
- ផ្ទៃមុខមិនមានតុល្យភាព៖ ប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់រូបរាង និងទំនុកចិត្ត។
- ខុសប្រក្រតីអំពីមុខងារ៖ ពិបាកក្នុងការទំពារ ការបញ្ចេញសំឡេង ឬឈឺចាប់សន្លាក់ភ្ជាប់ឆ្អឹងថ្គាមនិងឆ្អឹងសៀតផ្កា។
III. វិធីសាស្រ្តវះកាត់សម្រាប់ការព្យាបាលថ្គាមពយ
1. វះកាត់កាត់ឆ្អឹងថ្គាមខាងលើ (Le Fort I Osteotomy)
- គោលបំណង៖ កែតម្រូវភាពលយចេញ មុំចំហៀង ឬការវៀចនៃថ្គាមខាងលើ។
- បច្ចេកទេស៖ កាត់ទទឹងឆ្អឹងថ្គាមខាងលើ ផ្លាស់ទីវាទៅទីតាំងស្តង់ដារ បន្ទាប់មកប្រើវីស និងដង្កៀបដើម្បីដាក់ភ្ជាប់ឆ្អឹងថ្គាម។
- គុណសម្បត្តិ៖ មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការកែតម្រូវសម្ផស្ស និងមុខងារ។
- គុណវិបត្តិ៖ អាចបណ្តាលឱ្យបាត់បង់អារម្មណ៍បណ្តោះអាសន្ននៃតំបន់ថ្ពាល់។
2. វះកាត់កាត់ឆ្អឹងថ្គាមខាងលើ (BSSO - Bilateral Sagittal Split Osteotomy)
- គោលបំណង៖ កែបញ្ហាថ្គាមខាងក្រោមខ្លី ឬមានភាពកោង។
- បច្ចេកទេស៖ កាត់បញ្ឈរថ្គាមខាងក្រោម កែតម្រូវ និងប្រើវីស titan ដើម្បីដាក់ភ្ជាប់ថ្គាមឆ្អឹង។
- គុណសម្បត្តិ៖ នាំមកនូវតុល្យភាព និងស្ថិរភាពក្នុងរយៈពេលវែង។
- គុណវិបត្តិ៖ មានហានិភ័យនៃការខូចខាតបណ្តោះអាសន្នចំពោះសរសៃប្រសាទធ្មេញខាងក្រោម។
3. ការវះកាត់ថ្គាមទាំងពីរសងខាង (Two-Jaw Surgery)
- គោលបំណង៖ សម្រាប់ករណីថ្គាមមានភាពពយស្មុគស្មាញ ឬមិនមានតុល្យភាពថ្គាមទាំងសងខាង។
- បច្ចេកទេស៖ រួមផ្សំនូវការកែតម្រូវនៃថ្គាមខាងលើ និងខាងក្រោមក្នុងពេលដំណាលគ្នា ជួនកាលត្រូវបន្ថែមការវះកាត់កាត់កែឆ្អឹងចង្កាដើម្បីបង្កើនសម្ផស្សបានល្អបំផុត។
- គុណសម្បត្តិ៖ កែលម្អទាំងស្រុងនៃផ្ទៃមុខ និងមុខងារ។
- គុណវិបត្តិ៖ ទាមទារបច្ចេកទេសវះកាត់ខ្ពស់ ពេលវេលានៃការជាសះស្បើយឡើងវិញគឺយូរ។
IV. ការថែទាំក្រោយការវះកាត់៖ កត្តាសម្រាចនៃភាពជោគជ័យ
ការថែទាំក្រោយការវះកាត់មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធានានូវលទ្ធផលក្នុងរយៈពេលវែង៖
1. បន្ទាប់ភ្លាមពីការវះកាត់ (0-7 ថ្ងៃ)
- តាមដានយនៅមន្ទីរពេទ្យ៖ ជាធម្មតាអ្នកជំងឺត្រូវសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យរយៈពេល 1 ថ្ងៃ ដើម្បីពិនិត្យមើលការហើម ការឈឺចាប់ និងដើម្បីព្យាបាលផលវិបាកប្រសិនបើកើតមាន។
- របបអាហារ៖ ញ៉ាំតែអាហាររាវ ជៀសវាងការទំពារ និងចលនាថ្គាមច្រើនពេក។
- ការថែទាំរបួស៖ លាងសម្អាតថ្នមៗជាមួយនឹងសូលុយស្យុងសំលាប់មេរោគ ដើម្បីជៀសវាងការឆ្លងមេរោគ។
2. ដំណាក់កាលជាសះស្បើយដំបូង (2-4 សប្តាហ៍)
- របបអាហារ៖ ផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្តងៗទៅអាហារទន់ៗ ជៀសវាងការទំពារខ្លាំង។
- ការព្យាបាលដោយចលនា៖ ចាប់ផ្តើមលំហាត់ប្រាណទន់ភ្លន់ដើម្បីស្តារចលនានៃសាច់ដុំថ្គាមឡើងវិញ។
3. ដំណាក់កាលជាសះស្បើយបន្ទាប់ (4-12 សប្តាហ៍)
- បន្តការត្រួតពិនិត្យឡើងវិញជាប្រចាំ ដើម្បីពិនិត្យមើលស្ថេរភាពរបស់ឆ្អឹង។
- ការកែតម្រូវធ្មេញ (បើចាំបាច់) ដើម្បីធ្វើអោយសន្លាក់ខាំបានល្អបំផុត។
V. កាលពិនិត្យឡើងវិញបន្ទាប់ពីការវះកាត់
- 1 សប្តាហ៍៖ ពិនិត្យមុខរបួសវះកាត់ ព្យាបាលការហើម ឬឆ្លងមេរោគ ប្រសិនបើកើតមាន។
- 1 ខែ៖ វាយតម្លៃនៃការស្តារឡើងវិញឆ្អឹងនិងសន្លាក់ខាំ។
VI. តើការវះកាត់ថ្គាមពយមានសុវត្ថិភាពដែរឬទេ?
ការវះកាត់ថ្គាមពយគឺជានីតិវិធីដែលមានសុវត្ថិភាពនៅពេលដែលអនុវត្តដោយក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតដែលមានបទពិសោធន៍នៅទីតាំងវេជ្ជសាស្ត្រល្បីឈ្មោះ។
VII. សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ការវះកាត់ថ្គាមពយមិនត្រឹមតែធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងស្តារមុខងារទំពារ និងការបញ្ចេញសំឡេង និងនាំមកនូវទំនុកចិត្តក្នុងជីវិត។ ជាមួយនឹងការលូតលាស់នៃឱសថទំនើប ដំណើរការវះកាត់កាន់តែមានសុវត្ថិភាព ប្រសិទ្ធភាព និងមិនសូវមានការឈ្លានពាន។
ប្រសិនបើអ្នកកំពុងមានបញ្ហាជាមួយនឹងថ្គាមពយរបស់អ្នក សូមពិគ្រោះជាមួយនឹងក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតដើម្បីទទួលបានការណែនាំ និងការព្យាបាលដ៏ត្រឹមត្រូវ។ យើងខ្ញុំប្តេជ្ញានាំមកជូនអ្នកនូវស្នាមញញឹមប្រកបដោយទំនុកចិត្ត និងផ្ទៃមុខស៊ីសង្វាក់គ្នាបំផុត។
*លទ្ធផលដែលទទួលបាននៅអាស្រ័យលើរាងកាយរបស់មនុស្សផ្សេងៗគ្នា។
